Historia

Równolegle bowiem z początkiem skautingu we Lwowie i w Warszawie – nowego, angielskiego systemu wychowana – powstał także w Tarnowie tzw. „dziki skauting” w jesieni 1910 roku. Zorganizowany oficjalnie przez przybyłego ze Lwowa Andrzeja Małkowskiego w dniu 5.XI.1911 roku, rozwinął się żywiołowo na terenie szkół średnich, obejmując już na wiosnę 1912 roku 330 członków w 4 drużynach. Odtąd skauci – później przyjęła się polska nazwa harcerze – weszli na stałe w życie Tanowa.

Służbę swą rozpoczęli już z początkiem I wojny światowej; starsi poprzez udział w Legionach, młodsi w służbie pomocniczej, potem na uchodźstwie, by później odrodzić się zespolić i okrzepnąć znów, szczególnie w 1918 roku.

Harcerska młodzież tarnowska ma swą chlubną kartę w walkach o wolność i w akcjach plebiscytowych na Warmii i Mazurach oraz na Górnym Śląsku. Dopiero okres 20-lecia międzywojennego po trudach wypracowania nowych, pokojowych form pracy przyniósł pełen harcerskiego życia: wycieczki, biwaki, obozy, zloty. Opracowanie metody zuchowej przez hm. Aleksandra Kamińskiego dało początek wielkiego rozwoju tej gałęzi Harcerstwa, objęcie zaś ruchem harcerskim młodzieży szkół podstawowych w ramach „ofensywy harcerskiej” lat trzydziestych znacznie ten rozwój przyśpieszyło.

Okres wojny to przede wszystkim działalność Szarych Szeregów w Tarnowie-Mościcach. Jakkolwiek ożywiona a różnorodna praca konspiracyjna nie została przez wroga odkryta, to jednak historia wpisała na swą kartę nazwiska sześciu poległych w walce żołnierzy tutejszych Szarych Szeregów. Indywidualna działalność byłych harcerek i harcerzy to odrębna ale tak że godna szacunku i pamięci karta.

A potem – radosny, twórczy trud odbudowy; odkrywanie Ziem Odzyskanych, ich piękna i potrzeb a stąd wzajemne kontakty i różnorodna pomoc.
Rok 1948 i Harcerska Służba Polsce. Później szukanie nowych dróg, próby, eksperymenty i powrót do tradycyjnych form i metod, ale dostosowanych już do nowych treści. Odrodzony w 1956 roku ruch harcerski został wzmocniony przez przypływ dużej liczby doświadczonych instruktorów. W okresie Millenium w programach pracy drużyn zaznaczyło się szczególnie ukierunkowanie na przeszłość i tradycje. W miarę upływu czasu w organizacji nastąpiła daleko idąca ewolucja, która doprowadziła do zmiany politycznego oblicza ZHP i treści pracy wychowawczej, zachowując jednakże stare harcerskie formy kontaktu z młodzieżą.

Połączenie hufca Tarnów-miasto z hufcem Tarnów-powiat w 1963 roku, spowodowało zmianę nie tylko struktury organizacyjnej hufca, ale i struktury zawodowej kary instruktorskiej oraz pogłębienie kierunku ideowo-wychwawczego. Stan liczebny hufca powiększał się tez z roku na rok. O ile w 1963 roku hufiec zrzeszał 3 745 członków to w 1973 było już 12 462 członków.

W 1975 roku na skutek zmian w podziale administracyjnym kraju, na obszarze województwa tarnowskiego utworzona została Chorągiew Tarnowska, która według spisu z dnia 15.XI.1979 roku liczyła 69 351 członków, w tym 2 804 instruktorów.

Tekst zaczerpnięty z przewodnika po wystawie:
„Harcerstwo w dziejach Tarnowa 1910-1980” – Tarnów 1980
Autor: Maria Żychowska

POCZET TARNOWSKICH KOMENDANTÓW

Komendanci Hufca Harcerzy w Tarnowie 1911 – 1949
Stanisław Dubelski (1911 – 1914)
Stefan Nieświatowski (1915 – 1915)
Władysław Wodniecki (1916 – 1916)
Czesław Kulikowski (1916 – 1917)
Adam Ciołkosz (1917 – 1918)
Mieczysław Giżbert – Studnicki (1918 – 1919)
Jerzy Braun (1919 )
Juliusz Braun (1919 – 1921)
Tadeusz Garbacki (1921 – 1922)
Maurycy Godowski (1922 – 1931)
Bronisław Ryś (1931 – 1932)
Tadeusz Tomkiewicz (1932 – 1937)
Piotr Dobrowolski (1937 – 1939)
Tadeusz Skimina (1945 – 1948)
Władysław Pyrich (1948 – 1949)

Komendantki Hufca Harcerek w Tarnowie 1911 – 1957
Franciszka Czernecka (1918-1919)
Jadwiga Klimaszewska (1919 – 1921)
Henryka Braunowa (1921)
Wanda Marokini (1921 – 1923)
Stanisława Czernecka (1923 – 1931)
Zofia Czarnówna (1931 – 1934)
Janina Zając (1934 – 1939)
Janina Trzmielowska
Janina Zakrzewska (1938 – 1939)
Janina Zając (1945 – 1947)
Emilia Chrzanowicz (1947 – 1949)
Janina Zając (1956 – 1957)

Komendanci Hufca Harcerzy w Mościcach 1937 – 1949
Wincenty Mucha (1937 – 1945)
Wiktor Grygiel (1945)
Zbigniew Kukulski (1945 – 1948)
Roman Srebro (1948 – 1949)

Komendanci Tarnowskiej Chorągwi ZHP 1975 – 1999
Jerzy Pajdo (1975 – 1984)
Lidia Jaźwińska (1984 – 1991)
Janina Jagoda (1991 – 1999)

Komendanci Hufca Tarnów 1949 – 2015
Władysław Pyrich (1949 – 1950, 1957)
Stanisław Wróbel (1957)
Tadeusz Wenda (1957 – 1959)
Andrzej Szymkiewicz (1963 – 1968)
Tadeusz Opolski (1968 – 1971)
Józef Młyniec (1971 – 1973)
Jerzy Pajdo (1973 – 1975)
Elżbieta Dołynny (1976 – 1977)
Krystyna Komendarczyk (1977 – 1980)
Zbigniew Kieras (1980 – 1991)
Mieczysław Sanok (1991 – 1993)
Marian Bryndal (1993-1994)
Ryszard Baran (1995 – 1996)
Ewa Grabowska (1996-1997)
Marek Popiel (1997 – 2001)
Ryszard Baran (2001 – 2005)
Jerzy Gacoń (2005 – 2007)
Maksym Pękosz (2007 – 2011)
Jerzy Gacoń (2011 – 2015)
Maksym Pękosz (2015 – nadal)

Komentowanie jest wyłączone